9 de xaneiro de 2015. Falemos (ben) do 2014

E, máis ou menos, a cousa foi así: ía eu no vitrasa escoitando a Mingus a todo o volume que lle podo sacar o cacharro de mp3 (que tampouco é tanto), e ollando distraido pola xanela o deterioro urbano e humano modernos, cando un tipo o que apenas coñezo, o que se di ocoñezodevista, entablou conversa conmigo. Por suposto intentei iñoralo, pero ante a sua insistencia (abría moito a boca e facía xestos raros coas mans) apaguei o cacharro de mp3 e con resiñación e teméndome o peor  lle preguntei se quería algo da miña persoa. E o que sucedeu a continuación foi tan extraordinario (tan sublime) que inda a día de hoxe me pregunto se non estaría eu baixo o efecto dalgunha sustancia que alterara a miña percepción da realidade ou algo semellante: coñezodevista afirmou con total seriedade que acostumaba a ler as cousas que eu escribía; que normalmente lle gostaban e lle facían moito chiste; que sabía que eu soia escribir  un resumo de actuacións e de mellores discos do ano, e que este ano o botaba en falta; e se teña pensado facelo. Tamén me preguntou onde mercara o sombreiro que eu levaba posto, e se o C3 era o bus adecuado pra ir o Hospital Nicolás Peña (probablemente sección atención mental), pero esto non ven ó caso.

Como non podía ser doutro xeito, mireino emocionado (un tío que me lé? que se acorda despois do que leu? que “bota en falta” unha reseña miña? ostias!), mentres sentía como os meus ollos se humidaban. (se humidificaban…. se humedecían?) Dinlle unha forte aperta, como a irmán retornado, mutilado e un pouco trastornado, pero retornado ó cabo, das trincheiras da primeira guerra mundial, e tiven o impulso de invitalo a cear, cousa que non fixen porque lembrei que levaba no peto un euro con setenta e cinco céntimos, cantidade a todas luces insuficente prá unha diña inxestión de alimentos. Así que lle ofrecín un pitillo, coa indicación de que non o fumara no interior do autobús e que o gardara pra logo, e me comprometin solemnemente a, ó seu debido tempo, escribir a tal reseña. Cando ocoñezodevista tivo que baixar do bus, coa intención de facer trasbordo co C4, despedímonos con grandes demostracións de afecto e bós consellos. E eu seguín ó meu, e él, supoño, o seu.

Boeno, un compromiso é un compromiso.

Cando as miñas numerosas ocupacións (xa sabedes, a miña axenda social está repleta) me deixaron un respiro, meditei sobre o ano pasado. Porque non sei se saberedes que rematou un ano (o 2014) e empezou outro (o 2015). Un ano moi chungo en moitos aspectos, o ano pasado. Pero, dende o punto de vista da música que se fai eiquí, nesta terra esquecida, o 2014 non foi un mal ano en absoluto, especialmente en canto a actuacións en directo se refire, ata ó punto de que, prá seleccionar algúns concertos que reseñar eiquí, tiven que facer un certo esforzo, o cal me produxo una lumbalxía da que inda me estou recuperando.

A miña selección (que leva implícita a recomendación de que, se podedes, vaiades ver á xente que cito) é a seguinte:

-Tiven a fortuna de ver a Sumrrá (un dos meus grupos de cabeceira) nada menos que en catro ocasións: duas no Teatro Ensalle (magnífico sonido, magnifica luz, magnífico sitio), repasando discografía, unha na Taberna O Ricón de Cangas (Paco, tío, é incrible o que pasa nese sitio os domingos pola mañá), adiantando temas novos, e outra na Praza da Constitución, no Imaxinasons de Vigo, concerto-celebración con invitados. Os catro concertos de Sumrrá estarían nesta lista de “mellores concertos do ano segundo o tipo raro ese que escribe cando se lembra”. Se vichedes algún desas actuacións estaredes dacordo conmigo.

-A presentación que fixo Xan Campos do seu disco “Ectropía” no Rincón, en Cangas, foi espléndida, irrepetible, máxica. Co Coro de Escola Municipal de Música de Cangas, eu que seis, unhas vinte persoas, con invitados prá ocasión (Virxilio da Silva, GdJazz, Max Gómez…), cun piano Steinway (que prá meter e sacar da Rúa Cega foi un show), o tal concerto foi, sen dúbida, a ostia.

- Marcos Pin Factor E-Reset, a big-band galega dirixida polo guitarrista Pin, fixo unha outra magnífica actuación durante o Festival Internacional de Jazz e Blues de Pontevedra, tocando, quizais por última vez, “Barbanza”. Un dos proxectos mais intensos, de mais calidade e mais fermosos que ten alumeado o Jazz galego.

- E o de Lucía Martínez, ó frente do Berliner Project, nun repleto auditorio do Concello de Vigo durante o Imaxinasons. A ver. Lucía, ademais de ser unha batería e percusionista excepcional, de saberse rodear de enormes músicos e deixalos tocar, de ser unha magnífica compositora, de ter unha sensibilidade e unha intelixencia musical incribles, é quen de lle dar ós seus concertos unha calidez, unha humanidade, un saber estar únicos. E, ademais, é moi maja.

Reseñables tamén os dous concertos que lles vin a Crescent 4 (un na Galería, outro no Contrabaixo), o do Iago Fernández Sextet no Rincón, prepresentación de disco, Alberto Seoane trío , tamén no Rincón, Alberto Vilas en varios sitios e circunstancias, Richard Bona, Eric Bibb e Robin MacKelle no Festival de Pontevedra, Marco Mezquida e Riverside Quartet no Imaxinasons, Felipe Villar, David Regueiro (no Rincón)…

Moita música, en efecto. Posible grazas a sitios como o Contrabaixo, o Xancarajazz, a Taberna o Rincón de Cangas, a Galería Jazz Bar, o Salason, tamén en Cangas, o Teatro Ensalle… e a pervivencia de cousas como o Imaxinasons, o Festifolk de Vilariño ou o Fstival Internacional de Pontevedra. Lamentar o peche do Hipólito, bar de referencia jazzistica e cultural na zona de Travesas…

Mención especial do xurado (premio “pero estas cousas inda pasan?”) ó concerto que intentaron dar Virxilio da Silva e Mónica de Nut en Sanxenxo…

En canto a discos (non me fagades explicar outra vez que cousa é un disco…), o do ano 2014, pra mín é claramente ECTROPÍA, do XAN CAMPOS TRÍO (Xan Campos, teclado; Horacio García, contrabaixo; Iago Fernández, batera. FreeCodeJazzRecords, 2014). Volo oides e me decides.

(Aí enriba vos puxen unha foto do, insisto, magnífico concerto que Campos deu no Rincón, e un video de promoción do, reitero, magnífico disco Ectropía. De nada.)

E xa está. Era iso.

E vou rematar cun chamamento (e vos veredes se vos sentides chamados ou non): apoiade a música en directo, especialmente a realizada pola xente de eiquí, e sobre todo a xente que arrisca no creativo. E apoiade ós locais e a xente que segue a organizar concertos, en ocasións pagando do seu peto ás perdas.

E, boeno, ehem, seguer lindo esta cousa que eu fago.

 Vémonos.

4 de xuño de 2014. Yes, we can. Of course we do!

 Pois mira ti que pasan cousas últimamente, cousas importantes e tal, cousas ás que merecería a pena lles adicar longos e profundos estudos e analises e tirar brillantes conclusións. Por exemplo, sen ir mais lonxe, as eleccións europeas.

Así que, coa intelixencia, a precisión e a elegancia que me caracterizan, vos ben o sabedes, paso a desbarrar sobre a diversos temas. Espero que sexan do voso agrado.

Vou dar por feito que sabedes e inda vos lembrades co mes pasado houbo eleccións ó parlamento europeo. Boeno. Houbo xente que foi votar, e tiña boas razón pra elo, e houbo xente que non fumos,  e que tamén tiñamos boas razón, ademáis dunha preguiza considerable, un certo sentido da estética, e unha axenda moi ocupada. Non vos quero contar, pra non vos estresar, a cantidade de couas que fago eu un domingo pola mañá.

O mais suliñable das tais eleccións sería a perda masiva, e pronosticable, de votos por parte do PP e o PSOE (o raro é que inda saquen algún); a participación, que non foi tan baixa como era de esperar; e o sorprendentemente grande respaldo ó partido denominado PODEMOS.

(Tamén é de destacar que o día das eleccións merquei nun chino do barrio un artefacto quita-pelusas, coa finalidade de tiralos pelos do gato que últimamente adornan gran parte do meu vestuario. O gato é branco. A maior parte da miña roupa é negra. O gato perde pelo a moreas.  Conflicto. Hai anos ouvin a un psiquiatra, ou un psicólogo, ou un psicoanalista, ou un deses, dicir ca roupa negra indicaba co seu portador manifestaba de xeito inconscente un gran temor pola morte; non che digo eu que non.  O artefacto funciona así-así, a pesares de custar setenta e cinco céntimos, ou sexa que sigo lucindo pelos de gato albino pero menos. O chino tiña un sorriso extrano cando me empaquetaba o artefacto. E, sí, aparteime un pouco do que estaba).

O tal partido, cuio nome obanesco me produce unha grande repuñancia, vai ti  saber por qué, converteuse na cuarta forza mais votada do estado (home, diante da cousa de Rosa Díez, esto estivo ben), e nalgúns sitios na terceira.

Eu, que case que nunca exerzo o meu dereito ó voto , son, nembargantes, un gran aficionado a seguir ós resultados electorais. A noite post-electoral é, pra mín, o equivalente a Eurovisión ou un partido de champions ligui ou unha carreira de Fórmula Ún pra outras persoas, mais normais do ca mín, sen dúbida. E esta última foi descacharrante.  Os caretos dos portavoces dos partidos, que ou ben perdían votos a centos de milleiros ou non subían todo o que tiñan que subir (a cousa de Rosa Díez, por exemplo) desmentían as suas proclamas de euforia e triunfo (excepción feita do PSOE, cuios resultados impedían negunha representación triunfalista; non sendo Pepe Blanco, cuias manifestacións despois das eleccións son para enmarcar).

O único partido que gañou-gañou foi o tal partido, cuio nome vou intentar non escribir de novo polas confusas razóns que apuntei antes.

Qué sabía eu, ou qué cría saber,  antes das eleccións, do tal partido? Non gran cousa, a verdade. Qué tiña un líder moi “carismático” (bonita palabra sobre a que un día habería que falar cun coñá por medio), qué saía moito pola televisión en programas que eu non vexo. Que fora criado ó abeiro do 15-M e secuelas posteriores, que eu normalmente identifico con universitarios madrileños mosqueados por non poder traballar de inxeñeiros e levar o nivel de vida que por xustiza divina lles corresponde. Que tiña unha organización tipo asambleario, o cal, cando hai líderes “carismáticos”, tampouco ten gran relevancia. Que os seus militantes eran básicamente tipos novos, modernos, informados, informatizados e guais, que probablemente non fuman nen din palabrotas. Que se artellaba sobre todo ó redor do que se chama “redes sociais”, xa sabedes, qué vos vou contar. E que se presentaban a sí mesmos coma unha especie de rexeneración das institucións democráticas e de xusticieros non enmascarados do sistema. Supoño que o tal partido ten un programa (ata a Asociación de Veciños dos Bloques tivo un programa, unha vez), pero o descoñezo, e vouno seguer descoñecendo porque por principio non leo os programas dos partidos: a vida xa é de por ela triste, dura e curta de mais.

Boeno, esto é o que sabía do tal partido antes das eleccións; e, despois das mesmas, e do innegable éxito obtido polo tal partido, sigo a saber mais ou menos o mesmo, non sendo algo moi interesante dende o punto de vista sociolóxico e que demostra o moito que me podo chegar a equivocar ás veces: no estado español non hai tantos universitarios madrileños indiñados como votos sacaron Pablo Iglesias II e a sua xente. Hai moitos, pero non tantos. En Vigo (grazas a Dios) non pode haber milleiros deles. Quén, pois, votou polo tal partido?

Vaivos parecer raro, pero eu non coñezo a ninguén. Claro que eu non teño un círculo moi amplo de amizades, nen teño tuiter nen feibuk, e non quero perdelos poucos amigos que me quedan interrogándoos sobre as suas actividades electorais. Pero é de supór que xente máis ou menos normal, coma ti ou coma mín, mais ben coma ti, je, o tal día foron e guindaron papeliños co nome do tal partido en furnas, e hai que descartar unha intervención aliénixena (inda que estas cousas mellor non descartalas nunca por completo), ou unha intoxicación etílica asombrosamente profunda e extendida (o mesmo).

O mais lóxico é pensar que os cidadáns que votaron o tal partido intentaban expresar algo: o seu descontento cos partidos de poder tradicionais, a sua fascinación polo marketing new deal desenrolado por, ehem, PODEMOS, a sua intención, difusa e ambigua, de avanzar cara algures (?), a sua identificación coas ideas expresadas polo líder do partido en tertulias televisivas,  eu qué sei. Ou simplemente foi unha especie de broma.

O Sr. Iglesias apresurouse a declarar, pouco despois das eleccións, co partido que él lidera, ou representa, ou o que sexa, está preparado pra se facer cargo do poder, se os cidadáns o estimaran convinte. O cal ten mérito, tendo en conta co tal partido prácticamente non existe. Ou polo menos non existe do xeito que eu penso que existen as cousas.         

(Tede en conta que a miña avanzada edade, a miña escasa instrución, o consumo reiterado de sustancias non sempre recomendables prá saude e a miña idiotez endémica son factores nada desdeñables á hora de valorar a miña comprensión do universo e as suas regras.)

Pero a cousa non deixa de ser interesante. Un partido sen afiliados, sen locais, sen “cadros”, cunha escasa implantación, e cun forte respaldo electoral, cando declara que está capacitado prá exercelo poder, ou facer cargo dil (non lembro a frase exacta), qué quer dicir?

Tamen é interesante saber se o respaldo electoral vaise manter en eleccións “de verdade”, véxase municipais (pode ser un xolgorio examinalas listas de candidatos por Vigo ou por Cangas, mira, a este o coñezo eu, este é parbo, este non era mao, he), ou xerais. E pode ser moi divertido velo partido facendo real-politik, pactando ou non pactando cos partidos de todala vida, e tomando decisións que afecten á vida de persoas de carne e oso. E, por último, porque esto xa se está alongando de mais, tamén ten certo interés saber se o tal partido vaise seguer sustentando única e exclusivamente no discurso, a imaxe e a omnipresencia  do Sr. Iglesias (omnipresencia, non ovnipresencia, vale).

En todo caso, é de agradecer ó tal partido terlle dado algo de interés á habitualmente sumamente aburrida política estatal, e que ás próximas eleccións teñan un aliciente engadido.

Admito que como análese non é unha gran cousa, e que esta escritra fai moitas preguntas e non contesta nengunha, pero xa sabedes o que hai. Agradecería se algunha persona que teña votado o tal partido me explicara os seus motivos, sen dúbida lexítimos, razonabeis e ponderados, pra ter feito tal cousa.

Boeno. O gato está ben, o Sr. Iglesias está contento, hai milleiros de aspirantes a entrar nas próximas listas do tal partido por se cae algo, o rei (o de España, non o dos xitanos, que no meu barrio ten mais presenza e influenza) abdicou, pero xa teñen outro preparado, en Ucrania hai guerra, dentro de pouco hai un mundial de futbol (xa falaremos diso) e eu vos deixo o cartaz das actividades previstas pró Espazo Aberto Antimilitar pra este mes, en conmemoración e xubilosa celebración do 25º aniversario da declaración de insumisión por parte da MOC.

E boeno, se topo algo de música así un pouco vola pego aí.

7 de xaneiro de 2014. Algunhas cousas que paga a pena gardar

Teño lido algo de literatura clásica, tipos gregos e algún romano, un pouco de Shakespeare, xa sabedes. Algúns deles, ó principio dalgún escrito, invocaban os deuses ou as musas pra que lles iluminasen e lles prestaran as palabras necesarias pra contar o que querían contar, e se ve que funcionaba, vistos os resultados . Eu, que son infinitamente máis torpe e inútil ca eles, como son descrido mais seguro que non vou ter axuda nengunha, e boa falta que me faría, non creades, porque me expreso mal, escribo peor e empecínome en trasladar cousas que requerirían persoa mais formada, talentosa e hábil ca mín pra que o esforzo resultase exitoso.

Ben, son as tres e cuarto do domingo 5 de xaneiro de 2014, non estou baixo os efectos de nengunha droga (o tabaco, o café e os manises salados non contan), estou escoitando a Keith Jarrett, sinto os habituais pequenos dores, o jato durme  e me estou pelexando co corrector ortográfico que por algún motivo se empeña en traducir ó español o mal galego que escribo. Polo demás, ben, grazas. Feliz ano.

A cousa vai de concertos, ou mais ben de momentos de concertos, os que tiven a fortuna de asistir o ano xa pasado. Evidentemente, vai implícita a recomendación de que asistades se podedes a actuacións dos grupos que vou mencionar máis adiante, e, en xeral, que apoiedes á música en directo.  Flashes dun ano que, no musical, non foi para nada malo:

Fun a Santiago casualmente; e casualmente vin o cartel anunciando o concertó de Sumrá na Casa das Crechas, que casualmente era ese mesmo día. E, por unha vez, non tiña que me axustar á Renfe pra voltar a Teis.  Moitas casualidades de mais como pra non ir. Así que eiquí estou agora, a medio metro de LAR Legido que, cos ollos pechados, sudando a moreas na noite santiaguesa e aparentemente indiferente ó que lle rodea, está exprimindo a sua batería ata límites dificís de crer. Un tema que comenzou a medio tempo e que se foi convertindo nunha especie de combate corpo a corpo entre Legido e o mundo en xeral, mentres Xacobe Martínez Antelo mantén un ritmo axustado ó contrabaixo e Manolo Gutiérrez fai acordes aparentemente ó chou no piano. É unha especie de caos, non hai sitio onde agarrarse, algo fascinante. A luz verde sobre o batería dalle un aspecto de demo ou algo así. E, de súpeto, sobre o ruido, Manolo crea unha melodía incriblemente fermosa, tanto que non  estou seguro se realmente está tocando iso que eu creo ouvir ou non. Xacobe ségueo, e Legido para un intre de tocar e coas baquetas en alto emite un berro, algo así como “aaaargh”, pura satisfacción animal, namentras Manolo Gutiérrez, ensimismado, continúa desenrolando o novo tema. E eu estou feliz de estar na cidade mais fermosa do mundo, na mellor compaña posible, e escoitar algo dunha beleza imposible.

Festival Folk en Vilariño é, básicamente, festa. O público mais heteroxéneo que che podes imaxinar: paisanada, pais con nenos pequenos, mocerío con gañas de pásalo ben, punks do Morrazo, algún hippie dos antigos, e incluso algunha xente que vai escoitar música. Moita cerveixa, moito licor café, moita maría, bastante tontería tamén. No escenario están Radio  Cos, coa formación completa (voces, percusión, violín, acordeón e Lamas, que toca gaitas, saxos, clarinetes e calquer outra cousa que precise soplar nela). Levan unha media hora facendo bailar á xente con bó humor,  ribeiranas, pasodobles, jotas e música da terra en xeral, o mellor grupo que podes topar para unha noite así. Inda que son o grupo que abre o Festival, moita xente foi ata alá só por velos, e con razón. Son moi bós, máis que bós. E niso que se poñen a interpretar un tema en sefardí sobre o que é estar lonxe da casa, ou non ter casa onde voltar, ou non lembrar se inda tes ou non casa. E moita xente non se entera, seguen o seu, pero outros moitos sentimos de súpeto a xeada da noite, e moitos poderíamos cantar ou tocar esa canción, porque acabamos de adoptala, de facela nosa, porque a recoñocemos en nós. E eu, que inda teño casa, e que cando volto a ela polas noites inda hai quen me agarda, sinto os ollos húmidos. A persoa que me acompaña nótao, e eu lle digo que a priva me pon sensibleiro. E despois segue a festa, segue a bebida, segue a vida.

Canjazz, en, claro, Cangas. Unha noite perfecta. A acústica no Eirado do Costal é, boeno, perfecta (o dos adxetivos non é o meu, sinto). Marcos Pin, o frente da Big Band que reuniu o seu redor (Marcos Pin E Factor Reset), interpreta os temas do disco Barbanza: alí están Pablo Castaño, Max Gómez, Xacobe, Gutiérrez, Fernando Sánchez… O público enche a praza e, por unha vez, todo o mundo parece estar pola labor. Estamos perto do final, e está claro que é dun concertos do ano: algúns dos mellores músicos do país tocando os temas escritos por Marcos con desenvoltura, cómodamente, nun ambente relaxado. E no penúltimo tema GdJazz Pereiro, o xoven trompetista de Cangas, ponse de pé e executa un solo incrible e eu teño a fortuna de esta xusto detrás dil (tirando fotos e tal), e me quedo alucinando. O tipo que está xunto a mín, un vello aficionado ó jazz co que coincido moi habitualmente, me mira e dí “a ostia”. E, sí, está ben expresado. Pereiro está en vena, e alonga o solo un coro máis, e outro,  sen esforzó aparente . E por mín podería seguer a noite enteira…

Domingo pola mañá en Cangas, e o tempo está chungo, polo que o concerto de Mónica de Nut e Virxilio da Silva (acompañados nesta ocasión por Marcelo Dobode á percusión) vaise ter que facer no interior da Taberna o Rincón, que non é precisamente grande. O bar está petado de xente, e o grupo estivo probando co público diante, o cal non mola moito. Ademais, Mónica está un pouco ajripallada, ten mala cara, e decide non pór a roupa de actuar: vai cantar con jersei e cun pucho de lá na cabeza. A cousa pinta un pouco mal, e xa é hora de arrancar. Virxilio empeza coa guitarra acústica, facendo bottleneck, e Mónica, que hai un intre estaba alí,  non  se sabe onde está. Non hai ninguén xunto ó micrófono. Virxilio toca blues ó vello estilo, o que tanto me gusta; lémbrame a Blind Wille Johnson, “Darkness was the night…” , e cousas así, e toca coma ninguén. E niso oese cantar dende fora do bar: Mónica empezou a actuación polas rúas de Cangas, por suposto sen micro. Está cantando “Lévame”, un tema tradicional do país. E cando entra no bar e se sitúa no seu lugar, nun curruncho, xunto  a Virxilio, o blues de dentro e a cantiga de fora, o quexido do bar e o quexido da rúa, encaixan a perfección, son o mesmo queixume; a magnífica voz cada vez mais chea de matices casa coa guitarra rasposa e oubeante. Semella algo máxico, irreal, perfecto dun xeito raro. Prodúcese ese chispazo que só sucede moi de cando en cando (pero que é gozosamente habitual nos concertos de MdN e VdS). E somente é o comenzó do que vai ser un outro magnífico concerto.  E eu decido que non hai grupo mellor pra ouvir nen outro sitio no que preferise estar agora mesmo.

Estamos na segunda parte da actuación e, por unha vez, Lucía non presenta o tema. É o concertó de Reis que Lucía Martínez e o seu cuarteto ofrece, unha vez máis, no Hipólito, nas Travesas. Brandao, o saxofonista do grupo, inicia un tema en solitario; na mesa na que estou todos o coñecemos, pero tardamos un intre en lembrar que é. Mirámonos uns a outros, e alguén dí “Alfonsina”. Eso é. Algo que non ouvíamos dende hai anos. Algo que nos lembra, por se fixera falla, o moito que levamos vivido, o moito que vimos mudalos tempos, o moito que esquecimos, o moito que inda lembramos.  O portugués segue só,  axustándose á melodía, alto, clamo, e nítido. Despois entra o resto do grupo, fan variacións, descompoñen a canción, a reorganizan, a recrean, a inventan ante nós. Ós poucos, voltan á composición que nos é familiar. E ese é o noso regalo de Reis.

Tantos bós momentos este ano pasado… Iago Fernández, Chus Pazos, Paco Charlín, Joao Mortagua, Chris Kase, Berroguetto, unha rapaza anónima tocando o acordeón en Santiago, 2uS, Javier Marcos, The Cobras, José Manuel Díaz, Sés, Toni Risco, Silvia Penide, …protagonistas todos eles de instantes perfectos, diños de gardar nalgures, de ser contados por alguén con máis capacidade da que eu, qué vos vou dicir a vos, teño.

Veredes. Hai anos tiven un accidente laboral, bastante grave. Entre outras cousas, declarouseme ou como se diga un proceso de necrose. Non vos vou explicar o que é, así que xa sabedes, Wikipedia e tal. O caso ca ciruxana de plástica viña pola habitación do hospital duas ou tres veces á semana, armada cun escalpelo, e púñase a raspar na zona afectada. Eliminaba tecidos mortos. Sabía cando tiña que parar: cando eu berraba. Cando doía. Cando chegaba ata o que inda estaba vivo.

A música, algunha música, algún momentos de algunhas actuacións, prodúcenme máis ou menos, e salvando as distanzas, o mesmo efecto. Eliminan tecido morto, chegan ó que inda está vivo, doen. Fanme lembrar que e quen inda son. Momentos, emocións, imaxes, sonidos, que quixera levarme conmigo cando me vaia. Vale, esta última frase e de Tom Waits.

…

Ben, como era de agardar as musas ou os deuses non foron, desta vez tampouco, xenerosos conmigo. Non tiñan por qué, tamén é verdade.  Pero boeno, algunha vez tamén se podían enrollar, digo eu, que tampouco é tanto o que lles pido.

Disimulade, pois, a calidade do texto, iñorade as suas moitas imperfeccións, ser xenerosas coa intención que, vos aseguro, é boa. Agora son as seis da mañá deste día choiviñento, Frank Sinatra canta My Funny Valentine, esgotei o tabaco, o jato se espereza, chove aí fora, e non vou repasar o escrito. Non o ía facer mellor de todolos xeitos, pero non digades que nen sequer o intentei. Vai como vai, é o que é.

Boas noites, e boa sorte.

26 de decembro de 2013. Cousas pra ouvir. Pagando débedas.

Non sei se saberedes (e se non xa volo conto eu, faltaría máis) da miña afición ás listas de final de ano, especialmente ás que saen en grandes (cada vez menos grandes, je) medios, como “El País”, que nos informan do que foi “o mellor do ano” en temas de cultura e entretenemento (e de “tendencias”, que non sei moi ben o qué é). Así que, chegados a esta

época, agardo ansioso polos mellores libros, segundo El País (normalmente non lín ningún), os mellores discos, segundo Mondo Sonoro ( algún non os coñezo, outros dan asco directamente) ou Je ne Sais Pop (psché), as mellores pelis segundo Filmaffinity (pra flipar, quítanche as gañas de ir ó cine outros catro anos), e mais. Hai, básicamente, dous tipos de listas: as elaboradas por expertos, críticos e así, e as de votación popular; éstas últimas son as mais divertidas (de verdade que “Avatar” foi unha das mellores pelis da década?)

Resulta qué inda é mais divertido elaborar listas que lelas…

A lista que vos vou presentar hoxe (qué che crías) é unha mistura dos dous tipos; está feita por un experto (eu) e corroborrada e confirmada pola xente (eu). Vai de discos (prás xeneracións máis novas: un disco é un obxecto físico que posto no chisme adecuado reproduce música; soe ter portada; soe ter créditos, que nos informan de quen toca cada cousa; soe costar pasta).

Realmente, podería incluir eiquí sete ou nove discos. O momento da música feita en Galiza agora mesmo é excepcional.

Tomádeo máis ben como unha recomendación que vos fago: son catro discos que deberíades ter, ou polo menos, escoitar. Evidentemente, son catro discos galegos, inda que non necesariamente de música galega; editados ou distribuidos durante este puto ano 2013 que semella rematar dunha vez; que proporcionan grandes doses de placer, regocixo, inquetude, xolgorio e mais cousas; e dos que me apetece escribir (pagando débedas, xa sabedes). Vai por orde de adquisición.

2uS. Dous. Este é o segundo disco (ou o terceiro, é un pouco complicado) do duo formado por Fernando Abreu (que toca todo tipo de saxos e clarinetes) e por Pablo Carrera, guitarra. A edición (diseño e ilustracións) de Olalla Fernández é magnífica: o disco é realmente precioso; llo podes regalar a calqueira e quedar como Dios (unha frase feita que non estou moi seguro do que siñifica). O que contén é música popular dunha elegancia e gusto dificís de superar, melodías adictivas, e un bo rollo que escasea últimamente. Ideal para pór un domingo pola mañá de resaca (crédeme). Música folk dun país que non existe.

Marcos Pin Factor E-Reset. Barbanza. Marcos Pin (guitarrista, compositor, arreglista) xuntou o seu redor unha big band con moitos dos mellores músicos da escea galega de jazz (o cal siñifica excelentes músicos) para grabar este magnífico disco inspirado no Barbanza (esto último volo podiades imaxinar). A textura (musical, se entende) deste disco é incrible. Está cheo de momentos e detalles máxicos, a cargo de tipos como Manolo Gutiérrez ó piano, GDJazz á trompeta, Ton Risco ó vibráfono ou Pablo Castaño ó saxo tenor. O traballo da sección rítmica (Max Gómez á batería, Juansy Santomé o contrabaixo) é impecable. Marcos Pin é, sen dúbida, un dos músicos máis intelixentes e, ó tempo, máis, mmm, detallistas, que hai hoxe en día por eiquí. Unha proposta arriscada e exitosa, e, sobre todo, moi disfrutable.

Mónica de Nut e Virxilio da Silva. Dos fíos invisibles chegan as cores. Este é o disco mais difícil de describir dos catro, pero a ver como zafo. Estamos ante un traballo de demolición de fronteiras entre estilos: na mesma peza conviven o canto de raíz galego e unha guitarra tipo Delta do Mississipi, unha peza barroca e unha trompeta que vai derivando cara o jazz… Un disco que contén canción tabernaria e canalla, distorsión, furia, maestría, desesperación, retranca, elegancia... Música palleira, din eles. Este disco xurde das actuacións en directo co duo ven facendo dende abril do 2013, e conserva a inmediatez e urxencia de ditas actuacións. As colaboracións de GDJazz á trompeta e de Marcelo Dobode á percusión danlle inda mais cor ó traballo. Difícil de clasificar, directo, extraño, distinto, excelente en todo caso, e que semella coller formas novas cada vez co escoito. Música dunha Galiza que inda non existe.

Ton Risco Quinteto. Impronunciable. O vibrafonista ourensán, cunha excelente banda (GDJazz, que parece estar en todos lados, á trompeta, Marcos Pin á guitarra, Max Gómez á batería e Juan Cañada ó contrabaixo, coa colaboración do saxofonista Pablo Castaño en dous temas) presenta un disco impecable, sinxelo, onde cada cousa encaixa no seu sitio, que se toma o seu tempo pra che ir envolvendo, no que os músicos semellan toparse cómodos. Na funda ven unha foto tirada po Rodas Isqueiro que xa me gostaría tela feito a mín.

E era iso.

Unhas consideracións finais: nengún destes traballos está editado por unha multinacional ou algo semellante (o primeiro creo que é de Nakra ou de Sinsal, os outros tres son FreeCode Jazz Records), así que probablemente non poderás mercalos no Corte Inglés nen no Alcampo ó fondo á dereita xunto á sección de embutidos.

Eu tiven a sorte de ver e escoitar a toda esta xente defendendo os seus traballos en directo, e conseguín ós discos directamente dos músicos cos fixeron; vos aseguro que é o xeito mais sinxelo, ilusionante e honrado de facerse cun disco.

É de facer notar a pouca presenza de mulleres nas grabacións reseñadas. Boeno, e que exceptuando a Mónica de Nut, non hai nengunha. O cal semella bastante raro. Por favor, que alguén mais listo ca mín (é dicir, case que calquera) investigue e explique o motivo de que haxa tan poucas músicas no campo do jazz, improvisación ou como queiras chamalo.

Outros discos non comentados eiquí, pero que farías moi ben en conseguir: o do gran Paco Charlín, “Flood” e o de Radio Cos (homónimo). Non tiven ocasión de escoitar inda o último de Sés, que hai quen di que está moi ben. Sumrá, que eu saiba, non grabou nada últimamente; tampouco sei nada de Lucía Martínez. Teño que me facer cos traballos de Iago Fernández e de Chus Pazos…

Boeno, mais nada. Grazas a todolos que asomedes por esta páxina.

Un pensamento pra compartir, deses que se me ocorren moi de cando en cando (afortunadamente): quen non ten nada que perder, probablemente non ten nada que dar.

Je.

E mais nada. Ata mais ver.

28 de xuño de 2013. Sinte a Roja (ou algo semellante)

            Un tipo, ou unha tipa, que leve un chándal (ou unha camiseta, ou unha sudadera) da selección española é un (unha) imbécil?

            Sí, sen dúbida.

            Hai tres excepcións (que se me ocorran agora mesmo):

            1).- Que o tipo, ou a tipa, en cuestión sexa deportista membro dalgunha selección española. En este caso o chándal lle sairía gratis, e mesmo pode ser que cobre por elo.

            2).- Que o suxeito (suxeita?) teña menos de dazaseis anos. Todo-los menores de dazaseis anos son idiotas, leven a roupa que leven (ou digan o que digan, ou fagan o que fagan; é así, é algo propio da especie, non se pode facer nada, sinto).

            3).- Que o tal (a tal) sexa un/unha emigrante ilegal con gañas de integrarse rápidamente e/ou pasar desapercibido/a nos controis policiais. Creo que esta táctica non soe dar moi bós resultados, pero é lóxico que se intente.

            Ó mellor hai algún caso mais (non sei, camuflaxe, demencia transitoria,  algo así), pero polo demais podemos afirmar categóricamente que quen leva indumentaria da selección española, salvo en contados casos, é un imbécil (ou unha imbécil).

            (Como non hai moitos seguidores deste sitio, e creo que os coñezo a case que todos, sei que non vos ides cabrear, o cal é unha lástima. Realmente, me custa moito provocarvos. Se algunha das cousas que eu poño por eiquí de cando en vez as dixera, que sei eu, Pérez Reverte ou un deses, se podería montar unha polémica do copón, moi divertida, e que podería rematar en descalificacións personalis, odios acérrimos (?) e cousas así, o cal me levantaría a moral un pouco, que boa falta me fai. En fin…)

            Hai pouco ouvín que hai un proxecto para que o Ministerio de Deportes (ou Dirección Xeral, o que sexa)      se integre no Ministerio de Defensa. Ó mellor semella raro a primeira vista, pero pensade que tanto os nosos aguerridos soldados como os nosos esforzados deportistas internacionais comparten a defensa dos valores nacionais (boeno, xa sabedes, os valores nacionais, qué queredes que vos diga que vos non saibades sobre os valores nacionais). De feito, hoxendía estimula mais o patriotismo e o ondear de bandeiras rojigualdas os triunfos da “nosa” selección de fútbol cos desfiles dos “nosos” militares profesionais (inda que se acompañen de cabras e outros simpáticos animaliños).

            E o patriotismo e o ondear de bandeiras (especialmente as rojigualdas) son unha potente maquinaria de fabricación de imbecís.

            Boeno, eu nunca dixen que foxe boa persoa…

   Aí vos queda un video-vía-you-tube de Verónica Ferreiro, a quen tiven grata ocasión de ver hai ben pouco no Hipólito.

E boeno, mais nada. Lembravos que hai moitas cousas pra facer estos días: Festas no Barrio de San Pedro , en Santiago (rematan o domingo, e pagan moito a pena); Imaxinasons, en Vigo; os xoves, Jazz enMoaña, na Cofradía de Pescadores; en Cangas comenza o Festival de Teatro Cómico... boeno, unha chea de cousas.

         

 

13 de maio de 2013. O primeiro de maio mola.

Co retraso que é habitual nesta sorprendentemente-inda-visitada-pero-non-moito páxina, imos abordar (coma se fósemos piratas) o siñificado social, político, lúdico-festivo e mais do primeiro de maio, conmemoración da Festa do Traballo, Día Internacional da Crase Obreira, San José Obreiro, e outras cousas que tamén se conmemoran o tal día. Por conmemorar que non sexa.

O primeiro de maio mola. Con esta reflexión  xa estaríamos a altura dun universitario medio, pero tanto o redactor desta páxina (eu) coma os sufridos lectores da mesma (vos) temos un nivel de exixencia na análese, na expresión, no cuestonamento da realidade, etc., bastante mais alto do que, polo visto, se ensina  nas universidades do Estado. Así que imos profundar na reflexión citada.

Nefeuto, o primeiro de maio mola. E por moitas razóns. Imos expór unhas cantas, pero sen dúbida hai mais (o que pasa é que agora mesmo non se me ocorren). Vai:

-É festivo. O cal sempre está moi ben, sempre que teñas curro, e non traballes na hostelería, no espectáculo, na sanidade, no transporte público, nun medio de comunicación ou sexas policía de algunha das moitas razas que existen.

-Vas a algunha das manis que hai, polo menos nas vilas dun certo tamaño, e sempre topas xente coñecida que normalmente non ves, e te pós ó tanto de cómo lle vai a vida a uns e outros e esas cousas . As veces ata fas amistades, ou incluso ligas (eu non, pero sei de xente que sí). Tamén é entretido ver quen falta do ano pasado, e especular sobre o motivo da ausenza (quedou dormido, despistouse, morreu, pasouse a outro sindicato, pasa de todo…)

- Pódeste pór camisetas, gorras, chapiñas e cousas que somente podes pór ese día, e así lle das uso.

- Podes andar por mitade da rúa sen risco de que te atropellen. Ata agora, polo menos, porque si se populariza a extravagante costume de levar autobuses ás manis, calquer día pode haber unha desgraza.

- A diferenza das folgas xerais, o primeiro de maio os bares sí están abertos. Entendámonos: cando as folgas xerais, a maior parte dos bares tamén están abertos, pero da moi mal rollo entrar. O primeiro de maio non pasa nada, te tomas uns caldeiros cos amigos e tan contentos.

- Se tes colegas que van a manis distintas ca túa, logo podedes discutir sobre  cal meteu mais xente, cal tiña mais bandeirolas, bandeiriñas, faixas e globos, ou que portavoz dixo o tópico máis tópico ou a burrada mais grande.

- Podes pór a TVG o mediodía e ver se te ves nalgunha mani,

- Se tes can, lle podes pór pegatinas do sindicato que mais che goste e facerlle fotos, que sempre dan moita risa (ollo: estamos bordeando a crueldade animal). Tamén vale pra bebés. Disque prá avós, pero eu nunca o mirei.

- Podes intentar colarte nalgunha festa das que as veces organizan os sindicatos con mais pasta, e ó mellor consigues  xantar de gratis.

- Se tes algo de xeito tocando a guitarra ou cantando ou facendo malabares, soe ser un bó día pra facer algo de caixa, se te colocas estratexicamente (perto das manis, pero non no medio delas, por exemplo).

E mais cousas, xa vos digo, que agora mesmo non me lembro.

Todas son avantaxes, como podedes ver. E ata o de agora somente tratamos asuntos mais ou menos materiais. Porque se chegastedes ata eiquí (hai alguén aí?) paga a pena comentar así por encima  o aspecto digamos, mmm, espiritual do tema.

Saberedes que cada vez que asistides a unha mani do primeiro de maio gañades puntos prá acceder ó Paraíso Proletario, que é a máxima aspiración ultraterrena dos traballadores concienzados e concienzudos. Como todo o mundo sabe, o Paraíso Proletario, na sua versión viguesa e masculina, é un lugar maravilloso: existe pleno emprego (podes traballar oito horas diarias durante toda a eternidade), o Celta non somente non baixa a segunda senon que gaña a Copa de Europa cada duas semans, hai numerosas festas gastronómicas a base de churrasco e pementos-de-padrón, abundan os sitios pra aparcar… Boeno, o Paraíso. E o único que tendes que facer prá habitar nel pra sempre é atender ás convocatorias dos vosos sindicatos, que saben o que mais os conven e miran por vos, e non facer o ganso. E morrerse, claro (algunha pega tiña que haber).

Despois de todo o exposto, coincideredes conmigo en que o primeiro de maio mola. De feito, debería haber un primeiro de maio cada mes e medio, unha cousa así.

---.

As fotos que acompañan esta profunda reflexión son miñas, e a primeira vista non teñen moito que ver co tema. Claro que todo é cuestión de darlle voltas…

Vos deixo cunha cousa de MBM Trío (Lucía Martínez, Antonio Bravo e Baldo Martínez), que non teñen culpa nengunha do que hai escrito mais enriba, e a quenes estou desexando ver de novo. E oilos.

3 de maio de 2013. V, eu e o estado da cuestión.

            Cada vinte ou trinta días acostumo quedar con V. Somos xente de costumes fixas: vémonos en días de entresemán, en un dos dous ou tres locais dos vellos tempos que inda sobreviven, a iso das nove da noite (ou do serán, dependendo da estación), nolos dous sós.

            Coñezo a V. dende hai uns vinte anos, e temos unha relación desas que poderíamos chamar “asimétrica”: Eu, inda co aprecio, non o considero amigo meu, e él probablemente me teña a mín polo seu amigo, inda que quizais non me aprecie demasiado. V. gábase  de ter moitos amigos, mentres que eu non podería nomear mais alá de seis, quizais sete, ó longo da miña vida.

            É un pouco mais novo ca mín, apenas uns meses, pero o seu aspecto é moito mellor co meu: máis xuvenil, máis san, máis atractivo, viste mellor. Ademais, a sua vida social é moi intensa (a diferencia da miña, que é prácticamente inexistente): a sua axenda sempre parece chea, é raro co seu movil non soe duas ou tres veces cada vez que estamos xuntos, e soe asistir a concertos, exposicións, manifestacións e cousas así. Mesmo afiliouse hai pouco a un minúsculo partido trostkista, decisión que a mín pareceume tan desconcertante como divertida. Soe estar bastante ó tanto das noticias, das novedades, dos cambios de tendencias e outras cousas que a mín, cada vez mais, abúrrenme. Resumindo, está mais vivo ca mín.

            Levamos xa un tempo (dous, tres anos?) repetindo estas quedadas.

            As nosas conversas consisten básicamente en que V. fala e eu escoito. E fala, sobre todo, de persoas  que ambos os dous coñecemos, e das cousas que lles pasan, das que él está informado (porque as ve, ou fala con elas por teléfono, ou se mantén en contacto por correo electrónico, ou a través de terceiras persoas).

            Así, entérome que o de M., despois de todo, non era cancro; que o de L. sí o era, pero que o leva moi ben; S.V. divorciouse (de novo); T. e R., despois de levar convivindo sete anos, aparentemente de xeito satisfatorio, vanse casar: hai apostas a ver canto duran;   o gato de S.L. perdeuse; o gato de S.L. apareceu, pero non era gato, senon gata, e volve preñada; R.B., músico, despois de anos de malvivir tocando en garitos indecentes, foi contratado por unha famosa estrela do rockanrol para unha xira estatal; R.B. foi despedido despois do primeiro concerto da xira, sen que se saiba o motivo; hai unha nova escisión no antigo sindicato no que ambo-los dous militamos hai moitos anos; a demencia de S. vai a maiores; T. , R.S., V.I. e E. quedaron sen curro. C. tivo un neno, non se sabe quen é o pai; L. montou un bar; T.C. marchou a vivir a Burdeos… E mais cousas: un se muda de piso, outro faise católico, aquel se fixo unha tatuaxe (do Che Guevara, nada menos), este mercou un coche, aquela outra está tan cambiada que non a coñecerías… Así todo.

            Teño que admitir que todo esto, en xeral, non me importa, pero me interesa. Sinto curiosidade por ver como evoluciona a vida dunha xente coa que, en tempos, compartín algunhas cousas, a pesares de que agora mesmo non teña intención nengunha de reaunudar o meu contacto con eles. Interésame, ata o punto de que agardo con certa expectación as periódicas  conversas con V.

            Descoñezo o motivo que pode ter V. pra querer estar conmigo; non son precisamente unha compaña amena, aporto moi pouco á conversa, non teño un trato agradable. Quizais o fai por altruismo (“manteñamos a este tipo en contacto coa realidade”), quizais por fachendear diante miña do rica  e interesante que segue a ser a sua vida (“ves? TI es vello, EU estou en activo”), quizais é un costume adquirido sen mais (“vaia rollo, hoxe toca aguantar o tipo ese”). Écheme igoal.

            A verdade é que botaría en falla estas periódicas actualizacións de datos de xente que non me importa. Pero que me interesa.

            O desenrolo dos encontros é sempre o mesmo, con poucas variacións. Eu acostumo chegar un pouco antes (dende sempre chego anticipadamente ás citas, non sei porqué); cando aparece V. , puntual, saudámonos cunha aperta de mans; pedimos café, e as veces coñac ou augardente; V. empeza a me por ó día das cousas que lles pasaron nos últimas días a uns e outros; despois me informa das suas propias andanzas: as suas complexas e variadas relacións sentimentais, a sua militancia política, as suas perspectivas vitais, as suas impresións sobre os últimos concertos ou obras de teatro ou exposicións as que asistiu, problemas laborais; a continuación soemos ter unha conversa propiamente dita, sobre música (curiosamente él e moito máis clásico ca mín), algunha película que nos recomendamos sen moita convicción ún ó outro, a relectura dalgún libro. V. nunca lé nada do que eu escribo, o cal non me parece nen ben nen mal.

            E o último capítulo da quedada, xa cos cafés tomados: V. me transmite a relación  de defuncións recentes de persoas coñecidas por ambos, capítulo que, dada a nosa idade, cada vez vai tomando mais importancia. Nomes que apenas me dín nada; unha causa habitual de morte (cancro e suicidio, sobre todo; enfermedades varias; accidentes; causas descoñecidas); e un breve comentario sobre a persoa que “xa non está entre nós”, curiosa expresión que V. emprega en ocasións e que a mín e me resulta inquetante, porque tendo a pensar que o que xa case que non está entre nós son eu.

Normalmente non me impresionan moito estes decesos. A maior parte dos falecidos nunca tiveron unha especial siñificación para mín, ou hai xa tempo que non a teñen. As suas voces, as suas facianas, as suas peculiaridades, fóronseme esvanecendo, ata o punto que,  pra mín, xa estaban prácticamente mortos antes que V. mo certificase. Mortos que non me importan, na sua maioría. Pero que, sí, me interesan.

Lóxicamente, igoal que V. me fala doutra xente, supoño que a mín me incluirá no menú cando fala con esa outra xente. Gosto de imaxinar o que lles dirá de mín: “cada vez está peor”;  “non se coida, non vai ó médico, e así está”; “non fai nada, non sei porque algúns dicían que tiña talento, talento pra qué?”; “apenas fala, e se repite mogollón”; “é un pouco patético”, “estragouse”. Encántame esta última: curta, contundente, evocadora de imaxes: “estragouse”. E xente á que non lle importo, pero que ó mellor lle intereso (interese sociolóxico, lixeiro, anedótico), crerá que sabe algo de mín, como eu penso que sei algo deles.

Supoño que é posible que sexa V. o que lle comunique a un bó número de xente (tendo en conta o seu amplo círculo de amistades e a sua querencia pola conversa, e que probablemente vivirá mais tempo ca mín) o meu falecemento. “X.C. xa non está entre nós”. Definitivamente. E alguén retrucará:  “Ah, pero inda estaba vivo?”. E alguén dirá: “Boeno, moito entre nós xa non estaba, que digamos.” E alguén preguntará:  “ E ese quén viña sendo?” E alguén, pensativo,  suspirará e dirá “Cada vez quedamos menos.” E pensarán “boeno, tampouco se perde nada”. E logo falarán da última aventura do can de R., do gusto que ten prá música o fillo pequeño de T.L., da exposición de fotografía de A. e M., de que o de L., finalmente, non era cancro, da manifestación do xoves, do noxo que da o presidente da xunta,  do prezo das hervillas en lata.

Porque, boeno, a vida seguerá. Supoño.

Rematada a cita,  él volta á sua actividade e eu ó meu letargo. Eu normalmente quedo aliviado de perdelo de vista. Agótame. Detesto o exceso de vitalidade, de entusiamo, de enerxía.

Pero sei que dentro duns días estaré agardando, cunha certa impacencia, a sua chamada pra quedar, onde sempre e pró de sempre. Coma sempre.

 

 

------

E, boeno, ós heroicos e en perigo de extinción lectores deste blog (que algún hai): se algún ten gañas de ver mais fotos miñas, como éstas que van enriba e eiquí o lado, pode ir a flickr e buscar a galería de carlosdeteis.foto, e xa está. A mín góstanme, pero xa sabedes co meu nivel de autoesixencia é moi baixo.

Vos deixo cun video dunha das mellores bandas (sí, de jazz) que se poden topar no estado español e que, mira ti, é galega. Supoño que xa a coñecedes, pero nunca está de mais ouvir a SUMRRÁ tocando "Believe in Trane"; despois de todo, se non cremos en Trane en quén ostias imos crer.:

23 de abril de 2013. A esperanza está no inesperado: crónica visual dun concerto.

MONICA DE NUT e VIRXILIO DA SILVA.

TEATRO ENSALLE DE VIGO,

14 DE ABRIL DE 2014.

(...)

Resistir é ser conscientes da nosa vida e da nosa liberdade.